http://wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.029 2026-06-10T12:15:18Z История изменений этой страницы в вики MediaWiki 1.19.1 //wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.029&diff=4261&oldid=prev 2008-09-11T21:42:47Z

<p>Новая: {| | :Илиилэрин таһынан :Кэннилэригэр эһэн кэбиһэн баран, :Сүүрбэ бууттаах :Сүлүгэс дьаакырдарын :Инчэҕ...</p> <p><b>Новая страница</b></p><div>{|<br /> |<br /> <br /> :Илиилэрин таһынан<br /> :Кэннилэригэр эһэн кэбиһэн баран,<br /> :Сүүрбэ бууттаах<br /> :Сүлүгэс дьаакырдарын<br /> :Инчэҕэй тиэстэ курдук<br /> :Илдьи сынньан бараннар,<br /> :Илиилэрин таһынан<br /> :Элитэн кэбиһэн бараннар,<br /> :Баайтаһын биэ саҕа сутуруктарынан<br /> :Батырҕатаһа оонньуу сылдьыбыттара.<br /> :(Ноо!)<br /> :Ол кэнниттэн<br /> :Үс көҕөрөр күөх муора арыытыгар<br /> :Түөрт киһи уллуҥаҕа сөп түбэһэр сиригэр<br /> :Онно баран охсуһуох диэн<br /> :Айыытын киһити(эр) эппитигэр<br /> :Үрүҥ буруо буолан тунаарыйан тиийэн,<br /> :Үс көҕөрөр Уот Чумулу муора<br /> :Хабайар хаба ортотугар,<br /> :Оруобуна киһи турдаҕына,<br /> :Түөрт киһи уллуҥаҕа сөп буолар сиригэр<br /> :Онно тиийэн дьирэс гына түспүттэрэ.<br /> :(Ноо!)<br /> :Утарыта көрсө түспүттэригэр<br /> :Уот Урбалдьын буоллаҕына,<br /> :Биһиги киһибитин Эр Соҕотоҕу<br /> :Бабыгырыы түһэн баран,<br /> :Тиэрэ анньан кэбиспитэ,<br /> :Уот Чумулу муораҕа<br /> :Баһа атах,<br /> :Атаҕа бас буолан,<br /> :Аллараа куочайданан эрдэҕинэ,<br /> :Хантан да кэлбитин<br /> :Өйдөөн-дьүүллээн көрбөтөҕө,<br /> :Биир айыы удаҕан дьахтар кэлэн,<br /> :Дүҥүрүгэр түһэрэн ылан,<br /> :Төттөрү таһааран туруоран кэбиспитэ.<br /> :(Ноо!)<br /> :Аны туран<br /> :Эр Соҕотох<br /> :Уот Урбалдьыны<br /> :Түөһүттэн ылан,<br /> :Түҥнэри анньан кэбиспитэ,<br /> :Атаҕа бас<br /> <br /> |<br /> <br /> :тыльной стороной своих рук<br /> :назад их откинув,<br /> :за двадцатипудовые<br /> :медные палицы взялись,<br /> :в мягкое тесто<br /> :исколотив их,<br /> :прочь от себя<br /> :в сторону их откинув,<br /> :кулаками с откормленную кобылицу<br /> :стали, будто играя, друг друга дубасить.<br /> :(Ноо!)<br /> :После этого:<br /> :&quot;На остров посреди трех синеюще-синих морей,<br /> :где только четыре человеческие ступни умещаются,<br /> :биться пойдем&quot;, —<br /> :человеку из племени айыы он (Уот Урбалджын) сказал,<br /> :и тут же, белым дымом оборотясь,<br /> :на самой середине острова<br /> :посреди трех синеющих Уот Чумулу-морей*.<br /> :где, если стать,<br /> :только четыре человеческие ступни умещаются,<br /> :вмиг они очутились.<br /> :(Ноо!)<br /> :Очутившись лицом к лицу,<br /> :Уот Урбалджын<br /> :нашего человека<br /> :Эр Соготоха,<br /> :яростно вскрикнув, так толкнул.<br /> :что тот в Уот Чумулу-море<br /> :вверх тормашками —<br /> :ноги — голова, голова — ноги —<br /> :стремительно полетел было,<br /> :но — откуда взялась,<br /> :не успел понять-углядеть —<br /> :шаманка-айыы, подоспев,<br /> :на бубен свой его подхватила<br /> :и на прежнее место поставила.<br /> :(Ноо!)<br /> :Ну, а теперь<br /> :Эр Соготох<br /> :Уот Урбалджына,<br /> :за грудки схватив,<br /> :так толкнул,<br /> :что тот вверх тормашками —<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Баһа атах<br /> :Таҥнары куочайданан түһэн истэҕинэ,<br /> :Ханнык да удаҕан кэлэн<br /> :Дуҥүрүгэр түһэрэн<br /> :Ылбытын билбэтэҕэ,<br /> :Төттөрү таһааран,<br /> :Туруоран кэбиспитэ.<br /> :(Ноо!)<br /> :Онтон биир бириэмэҕэ<br /> :Иккиэн дьирэһэн баран турдахтарына,<br /> :Биһиги киһибит<br /> :Уот Урбалдьыны<br /> :Эмиэ түҥнэри анньан кээспитэ.<br /> :Эмиэ түҥнэри анньан,<br /> :Баһа атах<br /> :Атаҕа бас буолан,<br /> :Түһэн истэҕинэ,<br /> :Ханнык да удаҕан кэлэн,<br /> :Дүҥүрүн дьөлө силлээбитин билбэтэҕэ,<br /> :Дүҥүрүн дьөлө силлээбитэ,<br /> :Уот Чумулу муораҕа түһэн,<br /> :Убайан өлөн хаалбыта.<br /> :(Ноо!)<br /> :Онуоха абааһы удаҕана,<br /> :Уот Чолбоодой быһыылаах,<br /> :Субу курдук диэн саҥалаах,<br /> :Сити курдук диэн кэпсэллээх буола-буола,<br /> :Тус хоту диэкки көтөн<br /> :Куйаара турбута.<br /> :(Уот Чолбоодой:)<br /> :«Иэһэлиги-таһаалыгы,<br /> :Иэҕийиги-чуоҕуйугу!<br /> :Эминэ да тугуйбуна!<br /> :Чэйи-ийбинэ, нойукунугум,<br /> :Аҕыспына арчылардаах<br /> :Айыыкалыыр оҕото,<br /> :Эрдииригэ Соҕотоҕум,<br /> :Чэйиийбинэн!<br /> :Үтүөкэлэргин үтүөкэнэн<br /> :Төлөөтөҕүм буоллунууй.<br /> :Чэйии-ий<br /> :Кимниир киһи<br /> :Саҥардаҕым диэтэргин да,<br /> :Уоттууруга Чолбоодой<br /> :Удаҕана кэлээхтэммин<br /> <br /> |<br /> <br /> :ноги — голова, голова — ноги —<br /> :стремительно вниз стал падать было,<br /> :но какая-то шаманка, подоспев,<br /> :на бубен свой подхватив,<br /> :как — понять не успел —<br /> :его подняла,<br /> :и на место поставила.<br /> :(Ноо!)<br /> :Некоторое время,<br /> :упираясь друг в друга, стояли;<br /> :тут наш человек, [изловчившись],<br /> :Уот Урбалджына<br /> :снова толкнул,<br /> :тот от толчка<br /> :вверх тормашками —<br /> :ноги — голова, голова — ноги —<br /> :вниз стал падать,<br /> :и какая-то шаманка, подоспев,<br /> :бубен насквозь проплюнула — как, не узнал,<br /> :через тот продырявленный бубен<br /> :в огненное Чомулу-море он упал,<br /> :сгорел и погиб.<br /> :(Ноо!)<br /> :Тут шаманка-абаасы.<br /> :кажется, Уот Чолбоодой,<br /> :вот так говоря,<br /> :вот так приговаривая,<br /> :в северную сторону полетев,<br /> :удаляться стала.<br /> :(Уот Чолбоодой:)<br /> :«Входы-выходы мои!<br /> :Верченье-крученье мое!<br /> :Всякая всячина!<br /> :Ну-ка, нойон мой!<br /> :Старшей сестрицы оберегаемое<br /> :дитя айыы,<br /> :Эр Соготох мой,<br /> :ну-ка, дружок!<br /> :За твое добро добром<br /> :отплатила — пусть будет так.<br /> :Ну что же,<br /> :&quot;кто такая, мол,<br /> :говорит?&quot; — спросишь [отвечу:]<br /> :это я, шаманка Уот Чолбоодой,<br /> :сюда прибыв,<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Эйигин көмускээммин,<br /> :Убайдаатар убайыкпын<br /> :Уһуммуна уҥуохтарын<br /> :Уоттуруга Чумулуга муораларга<br /> :Умсардаҕым хомолтотун<br /> :Билээхтиигин-көрөөхтүүгүн,<br /> :Чэйиийбинэ,<br /> :Уһун суолбун оломнуур,<br /> :Кэтит суолбун кэһитэлиир буолаайаҕын,<br /> :Кэнэҕэһин кэнэҕэс да,<br /> :Быдан дьылга<br /> :Быдалҕаннаах быраһаай!» — дии-дии,<br /> :Тус хоту диэкки<br /> :Көтөн кыйаара турбута.<br /> :(Ноо!)<br /> :Ити кэнниттэн<br /> :Биһиги киһибит<br /> :Кыайбыт-хоппут киһи быһыытынан<br /> :Били булгунньаҕын үрдүгэр<br /> :Үҥкүрүс-күөһэлис гыммыта даҕаны<br /> :Кутуругар хоболоох,<br /> :Моонньугар мойбордоох<br /> :Аалай мохсоҕол буолан,<br /> :Өрө көтөн уһуутаан тахсан,<br /> :Абааһы киэнин<br /> :Адаҕыйбыт аан дойдутугар,<br /> :Торолуйбут туруу дойдутугар<br /> :Тиийэн кэлбитэ.<br /> :Ол кэлэн<br /> :Аан алаһатын алдьаппыта,<br /> :Улуу дойдутун түннэрбитэ,<br /> :Уруккутааҕар ордук алдьархайы оҥорон,<br /> :Наҥнал таас уорадай дьиэтин<br /> :Анныттан ылан,<br /> :Түҥнэри сүргэйэн кэбиспитигэр,<br /> :Тоҕус былас сыһыахтаах<br /> :Туналыкаан Куо барахсаны<br /> :Тимир ханаат быанан<br /> :Түүрэ кэлгийэ сытарын<br /> :Ньылбы ойутан туруоран,<br /> :Атыгар мэҥэстэн баран,<br /> :Айаннаан-сэмэлээн<br /> :Адаҕыйбыт аан дойдутугар,<br /> :Торолуйбут туруу дойдутугар<br /> :Айаннаан тиийэн кэлэн испитэ.<br /> <br /> |<br /> <br /> :тебя защитила;<br /> :длиннющие костищи<br /> :своего старшего брата<br /> :в огненном Чумулу-море<br /> :погубив, оплакиваю его,<br /> :ведомо тебе или не ведомо.<br /> :Ну так вот,<br /> :длинный мой путь перейти,<br /> :широкую дорогу мою пересечь не смей<br /> :даже в далеком будущем.<br /> :На долгие годы,<br /> :надолго прощай!» — так говоря,<br /> :на север полетев,<br /> :исчезла вдали.<br /> :(Ноо!)<br /> :После этого<br /> :наш человек,<br /> :как человек, одержавший победу,<br /> :на вершине того холма<br /> :кувыркнулся-перевернулся —<br /> :с белой каймой на хвосте,<br /> :с белым опереньем на шее<br /> :алым соколом обернулся,<br /> :вверх взмыв, полетел.<br /> :На землю племен абаасы,<br /> :где густо они расплодились,<br /> :где крепко обосновались,<br /> :он прибыл.<br /> :Прибыв сюда,<br /> :изначальную ту обитель разрушил,<br /> :великую ту землю перевернул,<br /> :хуже, чем раньше делал, разорение сотворил,<br /> :уютную каменную обитель<br /> :до самого основания<br /> :вверх дном перевернув,<br /> :с девятисаженной косой<br /> :Туналыкаан Куо-красавицу,<br /> :железным канатом<br /> :туго скрученную,<br /> :проворно поднял,<br /> :на коня позади себя посадив,<br /> :резво в путь пустился,<br /> :к земле, где он возмужал,<br /> :к земле, где он вырос,<br /> :начал подъезжать.<br /> <br /> |}<br /> <br /> [[Категория:Модун Эр Соҕотох]]</div>

Alik