http://wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.025 2026-06-10T13:20:14Z История изменений этой страницы в вики MediaWiki 1.19.1 //wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.025&diff=4243&oldid=prev 2008-09-10T13:32:18Z

<p>Новая: {| | :Өйдөөн-дьүүллээн көрбүтэ: :Дьахтар да суох, туох да суох. :Хайа охсубут аҥаара, :Быһа охсубут бычаҕа...</p> <p><b>Новая страница</b></p><div>{|<br /> |<br /> <br /> :Өйдөөн-дьүүллээн көрбүтэ:<br /> :Дьахтар да суох, туох да суох.<br /> :Хайа охсубут аҥаара,<br /> :Быһа охсубут бычаҕаһа*,<br /> :Дьардьамайа эрэ хаалбыт.<br /> :Этин туох эрэ сиэн кэбиспит.<br /> :(Ноо!)<br /> :Эркинин өрө көрөн таһаарбыта:<br /> :Хаан бастаах<br /> :Киргил көтөр<br /> :Таҥнары көрөн баран,<br /> :Ол олорон эрэн<br /> :Субу курдук тойуктаах,<br /> :Сити курдук кэпсэллээх,<br /> :Итэҕэс этэ,<br /> :Быһаҕас тыына олорбута эбитэ үһү.<br /> :(Ноо!)<br /> :(Уот Чолбоодой:)<br /> :«Иэһэлиги-таһаалыгы,<br /> :Иэхэйииги-чуохаайыгы,<br /> :Эминэ да тугуйбуна!<br /> :Чэйиийбинэ,<br /> :Эрдииригэ Соҕотуга<br /> :Эчи баҕас,<br /> :Тускуллардаах дорообуйа!<br /> :Саҥалыыта дорообобун тутуталаа.<br /> :Кимниир диэтэх киһикэйим<br /> :Саҥабына саҥардыҥ диэн да,<br /> :Тойукпуна туойталаатыҥ диэхэйиктээн,<br /> :Ыйыппалыыр буолларгын да,<br /> :Иэһэлиги-таһаалыгы,<br /> :Эмийбинэ-тугуйбуна,<br /> :Субуммуна илин халлаан<br /> :Истиэнэтин аннытыгар<br /> :Алларааҥы дойдукаларым<br /> :Арбайаахтыы сүүрүтэлиир<br /> :Абааһыларын баһылыга<br /> :Тоҕуспуна дорҕооннордоох<br /> :Суоллууруга ийэлэрим хотунуга<br /> :Уоттууруга Чолбоодой удаҕан диэн,<br /> :Албан ааттаах,<br /> :Сонуммуна сурахтардаах<br /> :Дьахтар киһи буолаахтыыбын.<br /> :Эрдииригэ Соҕотоҕо<br /> :Субуммуна түүннэргэ<br /> <br /> |<br /> <br /> :Внимательно огляделся:<br /> :и жены нет, и ничего нет.<br /> :Лишь отсеченная половина,<br /> :отрубленная половина —<br /> :скелет-остов остался,<br /> :кто-то [тело] его съел.<br /> :(Ноо!)<br /> :По стене вверх глазами повел:<br /> :с кровавою головой<br /> :черная птица дятел,<br /> :вниз поглядывая, сидит, оказывается.<br /> :Вот так —<br /> :с таким тойуком,<br /> :с такими речами,<br /> :вполслова молвя,<br /> :вполдыхания выдыхая, сидела.<br /> :(Ноо!)<br /> :(Уот Чолбоодой:)<br /> :«Входы-выходы мои,<br /> :беды-напасти мои,<br /> :всякая всячина моя!<br /> :Ну же,<br /> :Эр Соготох, —<br /> :э, да что, —<br /> :мое [тебе] &quot;здравствуй!&quot; снова,<br /> :сначала &quot;здорово!&quot; мое прими.<br /> :&quot;Какой же такой человек,<br /> :речь говорит, мол,<br /> :тойук заводит, мол?&quot; —<br /> :если спросишь, [отвечу:]<br /> :входы-выходы мои,<br /> :всякая всячина моя,<br /> :под кромкой<br /> :восточного неба лежащей<br /> :Нижней страны<br /> :беспорядочно мельтешащей<br /> :нечисти глава,<br /> :с девятью гулами<br /> :дороги-матушки госпожа,<br /> :шаманка по имени Уот Чолбоодой<br /> :со славным именем,<br /> :с громкой известностью —<br /> :такая женщина я.<br /> :Эр Соготох,<br /> :когда этой ночью<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Хоонньосполоон утуйаҥҥын<br /> :Орто диэтэр<br /> :Оһоҕостоох хааллым.<br /> :Бастарыктан атаххар диэри<br /> :Баһыыбата тута баҕас<br /> :Сытаахтаарыый.<br /> :Эчэйбити эмтэтэлиир<br /> :Сирдэриги буллаххына,<br /> :Бэйэкэйин үтүөрээхтээн,<br /> :Оннукаларгын-туойдаргын<br /> :Буулаахтыаҕыҥ,<br /> :Нойоо-он», — дии турбута.<br /> :Ол кэнниттэн<br /> :Биһиги киһибит<br /> :Абарбыт-сатарбыт киһи быһыытынан<br /> :Ойон-тура эккирээри гыммыта<br /> :Аҥаар өттө кыайтарбат эбит,<br /> :Дьардьамата эрэ хаалбыт эбит.<br /> :Хаппар куҥун хайа анньан ылан,<br /> :Өлбөт мэҥэ уутун сүүрдэн ылан,<br /> :Таһын оҥунуохтаммыта*,<br /> :Иһин эмтэммитэ.<br /> :Ол кэнниттэн<br /> :Урукку бэйэтинээҕэр<br /> :Уон оччо буолан,<br /> :Ойон тура эккирээбитэ даҕаны<br /> :Абааһы удаҕанын<br /> :Түллэр таас түөскэ<br /> :Түһэн кэбиспитэ.<br /> :Ол кэнниттэн<br /> :Охсуспалаан истэҕинэ,<br /> :Дьахтар киһитэ<br /> :Субу курдук диэн саҥалаах,<br /> :Сити курдук диэн кэпсэллээх,<br /> :Итэҕэс этэ,<br /> :Быһаҕас тыына<br /> :Сылдьыбыта эбитэ үһү.<br /> :Ол кэнниттэн<br /> :Биһиги киһибит<br /> :Кэннинэн чугуруйан,<br /> :&quot;Ким диэн кэпсэллээх,<br /> :Туох диэн тойуктаах,<br /> :Буолар эбитий&quot;, — диэн,<br /> :Иһиллээн турдаҕа.<br /> :(Ноо!)<br /> <br /> |<br /> <br /> :ты со мной переспал,<br /> :в полсрока<br /> :беременной уже стала.<br /> :От головы до пят<br /> :&quot;спасибо&quot; мое приняв,<br /> :тут полежи-ка.<br /> :Если раненого врачующее<br /> :место отыщешь,<br /> :сам по себе вылечишься,<br /> :вид свой изначальный<br /> :найдешь-отыщешь,<br /> :нойоо-он», — так говорила.<br /> :После этого<br /> :наш человек,<br /> :очень разгневанный-возмущенный,<br /> :вскочить на ноги хотел было —<br /> :да половина тела не поддалась,<br /> :только один скелет остался.<br /> :Внутреннюю мышцу бедра своего распоров,<br /> :живую воду слив,<br /> :снаружи себя помазал,<br /> :потом внутри себя полечил.<br /> :После этого<br /> :в десять раз<br /> :лучше прежнего став,<br /> :вскочил на ноги,<br /> :на вздымающуюся каменную грудь<br /> :шаманки-абаасы<br /> :с силой обрушился.<br /> :После этого —<br /> :когда только начали биться,<br /> :эта женщина<br /> :вот с такими речами,<br /> :вот с такими словами,<br /> :вполслова молвя,<br /> :вполдыхания выдыхая,<br /> :ходила-говорила, оказывается.<br /> :На это<br /> :наш человек,<br /> :назад отступив,<br /> :&quot;с какими словами,<br /> :с каким тойуком<br /> :мол, будет?&quot; — думая,<br /> :стал вслушиваться.<br /> :(Ноо!)<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :(Уот Чолбоодой:)<br /> :«Иэһэлиги-таһаалыгы<br /> :Иэхэйигэ-чуохайыга!<br /> :Оонньоһоохтуур диэхтээбиитим,<br /> :Охсуһаталыыр эбиккин дуу?<br /> :Кыылыҥкайдыыр диэхтээбитим,<br /> :Кырбаахыйдыыр эбиккин дуу?!<br /> :Оонньоон гынар инигин даа,<br /> :Орто диэтэр оһоҕостоох<br /> :Дьахтарыгы кытта баҕас<br /> :Охсуһаахтыы сылдьаахтыырыҥ<br /> :Омуннардаах буолаахтыаҕа,<br /> :Үөһээбинэ, сүллэр баҕас айыыларыҥ<br /> :Сиһилии-хоһулуу хаалыахтара,<br /> :Халыҥ хара тыакаллалыыр курдукпуна<br /> :Халыммына баҕас урууларыҥ<br /> :Сиилээн-хоһулаан<br /> :Кэпсэл баҕас оҥостоннор,<br /> :Үтүө ааккын киртитэргэ тиийтэлиэҥ,<br /> :Тохтоо, болҕой,<br /> :Нойокоммуна.<br /> :Минниир диэтэх дьахтар киһи<br /> :Тойоммуна убайыгым<br /> :Уоттууруга Урбалдьын<br /> :Эннииригэ кэргэҥҥин<br /> :Туналыкаан Куокаллааны<br /> :Уоран-талаан ааспытыга.<br /> :Онно баҕас тиийдэххинэ,<br /> :Таҕылларгын тарҕатыаҕа,<br /> :Дьында тииттиир* саҕабына,<br /> :Тыйыс баҕас<br /> :Сындааһыннын сылытыаҕа.<br /> :Чэйии-ий, тохтоо, долҕой<br /> :Нойон уолум,<br /> :Иһиликпин-таһыылыкпын,<br /> :Иэдээникпин-кудааныкпын!<br /> :Саакка-суукка барымыахха,<br /> :Нойоо-он», — диэбитэ.<br /> :(Ноо!)<br /> :Ол кэнниттэн<br /> :Биһиги киһибит:<br /> :&quot;Кирдьик даҕаны<br /> :Албан аатым киртийиэ,<br /> :Үтүө аатым сууйулларыгар тиийдэ.<br /> :Абааһы удаҕаны кытта<br /> <br /> |<br /> <br /> :(Уот Чолбоодой:)<br /> :«Входы-выходы мои,<br /> :беды-напасти мои!<br /> :Заигрывает, мол, подумала,<br /> :а ты ведь бьешься, оказывается?!<br /> :Забавляется, мол, подумала,<br /> :а ты ведь колотишь, оказывается?!<br /> :В шутку так делает, видно, [думала],<br /> :с женщиной ведь<br /> :вполсрока уже беременной<br /> :биться тебе сподручно ли,<br /> :достойно ли будет.<br /> :Ведь верхние грозные твои же айыы<br /> :осуждать-порицать станут,<br /> :как деревья в черном густом лесу,<br /> :многочисленные твои родственники<br /> :слух-молву разнесут,<br /> :порочащими разговорами<br /> :доброе имя твое очернят,<br /> :остановись, одумайся,<br /> :нойон мой.<br /> :Разве не у меня, такой женщины,<br /> :есть старший брат-господин<br /> :Уот Урбалджын,<br /> :который, твою жену-то<br /> :Туналыкаан Куо-то,<br /> :выкрав-похитив, [к себе] ушел,<br /> :если туда приедешь,<br /> :спесь он твою собьет,<br /> :подобные большой лиственнице,<br /> :крепкие, жесткие<br /> :твои сухожилия он размягчит.<br /> :Ну-ка, остановись, одумайся,<br /> :нойон мой,<br /> :входы-выходы мои,<br /> :горести-напасти мои!<br /> :Срама-стыда не поимей,<br /> :нойоо-он», — сказала.<br /> :(Ноо!)<br /> :После этого<br /> :наш человек:<br /> :&quot;И вправду,<br /> :славное имя мое очернится,<br /> :доброе имя мое опорочится,<br /> :ведь с шаманкой-абаасы<br /> <br /> |}<br /> <br /> [[Категория:Модун Эр Соҕотох]]</div>

Alik