http://wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.024 2026-06-10T12:02:17Z История изменений этой страницы в вики MediaWiki 1.19.1 //wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.024&diff=4241&oldid=prev 2008-09-09T18:54:16Z

<p>Новая: {| | :Түтүм дьүккүөр холорук сирдьиттэнэн, :Уохтаах этин сирдьиттэнэн*, :Сааллар чаҕылҕан аргыстанан, :С...</p> <p><b>Новая страница</b></p><div>{|<br /> |<br /> <br /> :Түтүм дьүккүөр холорук сирдьиттэнэн,<br /> :Уохтаах этин сирдьиттэнэн*,<br /> :Сааллар чаҕылҕан аргыстанан,<br /> :Субу курдук<br /> :Уохтаахтык айаннаан,<br /> :Күһүҥҥү бөҕөтүн<br /> :Өксүөнүнэн билэн,<br /> :Сааскы бөҕөтүн<br /> :Хахсаатынан сабаҕалаан,<br /> :Сайыҥҥы бөҕөтүн<br /> :Самыырынан билэн,<br /> :Кыһыҥҥы бөҕөтүн<br /> :Кырыатынан билэн,<br /> :Субу курдук<br /> :Айаннаан-сэмэлээн испитэ.<br /> :Уруккуттан сылдьа үөрүйэх киһи<br /> :Иҥниэ толлуо баара дуо?<br /> :Арбайа сүүрбүт абааһылаах,<br /> :Сүөдэйэ сүүрбүт сөһүөккэлээх,<br /> :Аллараа дойду<br /> :Тоҕус куодуйар кубулҕаттаах<br /> :Тумуһахтарын туораталаан,<br /> :Сэттэ дьибилгэттэх<br /> :Аптаах тумуһахтарын чиэрэстэтэлээн,<br /> :Айаннаан-сэмэлээн истэҕинэ,<br /> :Арай биир бириэмэҕэ<br /> :Өйдөөн-дьүүллээн көрбүтэ:<br /> :Айыы дойдута нэлэһийэн көстүбүтэ,<br /> :&quot;Бай, бу абааһы дойдутугар<br /> :Айыы дойдута<br /> :Хайдах баар буолар баҕайытай&quot;, — диэн,<br /> :Манна киирэн<br /> :Айаннаан-сэмэлээн иһэн эрэ,<br /> :Аргыый аҕай тохтоон көрө,<br /> :Айаннаан испитэ.<br /> :Дьиҥнээх айыы дойдута<br /> :Бу дойдуга айыллыбыт эбит.<br /> :Туох аттаах<br /> :Буолбут баҕайыный,<br /> :Анах сүөһү манна үөскээбит,<br /> :Сырпай сиэллээх<br /> :Сылгы бөҕө баар буолбут эбит.<br /> :Арай онно<br /> :Сэттэ айыы дьахталлара<br /> :Атын тэһииниттэн<br /> <br /> |<br /> <br /> :буйно-стремительным вихрем сопровождаемый,<br /> :грозными громами ведомый,<br /> :сверкающей молнией сопровождаемый,<br /> :вот так<br /> :быстро он мчался,<br /> :множество осеней<br /> :по ненастью узнавая,<br /> :множество весен<br /> :по заморозкам угадывая,<br /> :множество лет<br /> :по дождям определяя,<br /> :множество зим<br /> :по инею-снегу распознавая, —<br /> :вот так<br /> :ехал-мчался он.<br /> :С давних пор к езде человек привычный<br /> :остановится-устрашится что ли?<br /> :С бесами, беспорядочно мельтешащими,<br /> :с домовыми, тенью мелькающими,<br /> :Нижний мир [миновав],<br /> :с девятью безмерными кознями<br /> :мысы проехав,<br /> :с семью коварствами<br /> :волшебные мысы пройдя,<br /> :так продолжая ехать,<br /> :вдруг однажды<br /> :внимательно всмотрелся-вгляделся:<br /> :перед ним страна айыы широко простерлась.<br /> :&quot;Бай, в этой стране абаасы<br /> :земля айыы<br /> :как оказаться может?&quot; — подумал,<br /> :сюда въезжая,<br /> :дальше следуя,<br /> :останавливаясь, неторопливо разглядывая,<br /> :свой путь продолжал.<br /> :Настоящая земля айыы<br /> :в этой стране создана, оказывается.<br /> :Что же такое,<br /> :напасть какая,<br /> :рогатый скот тут расплодился,<br /> :долгогривые<br /> :здесь размножились, оказывается.<br /> :И вот<br /> :семь женщин-ййыы,<br /> :за поводья коня его<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Сиэтэн ылаллар, арай,<br /> :Биир айыы дьахтара<br /> :Субу курдук диэн тойуктаах,<br /> :Сити курдук диэн кэпсэллээх<br /> :Буола турбута үһү.<br /> :(Ноо!)<br /> :(Айыы дьахтара:)<br /> :«Дьэ-һэ-һэ!<br /> :Босхо хара тыаны<br /> :Моонньунан куотар<br /> :Моҕул кугас аттаах<br /> :Модун Эр Соҕотох убайкааммыт,<br /> :Тускулаах бэйэҕэр,<br /> :Дуолан кирдьик<br /> :Дорообуйа буоллунууй!<br /> :Ким бэйэлээх дьон<br /> :Кэс тылгытын<br /> :Кэпсээтигит диэҥҥин<br /> :Ыйытар буолларгын,<br /> :Орто дойду кыргыттара сылдьабыт.<br /> :Уот Урбалдьын бухатыыр обургу<br /> :Айыы дьахталларын<br /> :Бу дойдуга таһааран<br /> :Хаайа сытар.<br /> :Ону ким бэйэлээхтэри<br /> :Хаайан-кэлгийэн сытарый диэн,<br /> :Ыйытар буоллаххына,<br /> :Эн диэтэх киһи<br /> :Хоойго сытар<br /> :Холоонноох доҕоргун,<br /> :Тэллэхэ сытар<br /> :Тэҥнээх атаскын<br /> :Уоран-талаан аҕалан,<br /> :Биһигини кытта олордор.<br /> :Онно киирэҥҥин,<br /> :Оттоох ороммутугар олороҥҥун,<br /> :Кэскиллээх тылы кэпсэтэҥҥин,<br /> :Тоҕус былас сыһыахтаах<br /> :Туналыкаан Куо барахсаҥҥын<br /> :Нохтолоох сүрэҕин тобулаҥҥын,<br /> :Ыр былыт ытыыр харахтаммытын,<br /> :Ыылаах мэйиилэммитин<br /> :Уоскутан-уҕарытан көрүөххүн<br /> :Хайдах буолуой?<br /> :Ытык тылбытын ылынан көрүөххүн,<br /> <br /> |<br /> <br /> :взяв, повели,<br /> :одна из женщин-айыы<br /> :вот с таким тойуком,<br /> :вот с такими речами<br /> :стояла перед ним, говорят.<br /> :(Ноо!)<br /> :(Женщина-айыы:)<br /> :&quot;Дьэ-хэ-хэ\<br /> :Могучий Эр Соготох,<br /> :владеющий темно-рыжим конем<br /> :с гривастою головою<br /> :выше черного леса-колка,<br /> :вот тебе именно<br /> :громадное искреннее<br /> :&quot;здравствуй!&quot; пусть будет.<br /> :&quot;Какие же это люди<br /> :заветные слова<br /> :говорят, мол!&quot; —<br /> :если спросишь, [отвечу:]<br /> :Среднего мира девы, мы тут пребываем.<br /> :Уот Урбалджын, богатырь-чудище,<br /> :женщин-айыы<br /> :в эту страну уведя,<br /> :их в заточении держит.<br /> :&quot;Это каких же таких,<br /> :заключив-связав, держит, мол?&quot; —<br /> :если спросишь, [отвечу:]<br /> :у такого, как ты, молодца,<br /> :достойную рядом лежать<br /> :подругу твою,<br /> :вместе с тобой лежать<br /> :равную подругу твою,<br /> :похитив-украв, сюда приведя,<br /> :с нами вместе держит.<br /> :Сюда войди,<br /> :на постель, устланную травою, присядь,<br /> :о заветном речь поведи<br /> :с милой своей<br /> :Туналыкаан Куо с девятисаженной косой,<br /> :в сердце ее вникая,<br /> :ее, с заплаканными, как дождевая туча, глазами,<br /> :с одурманенным разумом,<br /> :успокоить-утешить<br /> :не попробовал бы?<br /> :Почтительные наши слова прими,<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Хаарыан тылбытын хаалларыма,<br /> :Көрдөһүү бөҕө күртүөннээх,<br /> :Аартаһыы бөҕө ахсааннаах,<br /> :Үс күдэн хара күлүккэр сүгүрүйэбит,<br /> :Тоноҕостоох бэйэҕэр тоҥхойобут».<br /> :Ол курдук Эр Соҕотох<br /> :Дьонун-сэргэтин булбут киһи быһыытынан<br /> :Адаҕыйбыт аан дойдутунааҕар<br /> :Ордук санаан туран эрэ,<br /> :Айыы дьахталларын кытта<br /> :Аргыстаһан киирбитэ:<br /> :Кэргэнэ субу олорор эбит.<br /> :Уостарыттан уон хамыйах хаан<br /> :Баһыллыар диэри уураһан ыллылар<br /> :Сүүһүттэн сыллаата.<br /> :Кэргэнин булбут киһи быһыытынан<br /> :Аа-дьуо сыгынньахтанна.<br /> :Ыал дьоҥҥо күүлэйдии<br /> :Хоно киирбит киһи быһыытынан<br /> :Налыччы олорунан кэбистэ.<br /> :Ол кэнниттэн<br /> :Кэргэнин кытта хоонньоһон баран,<br /> :Уол оҕо барахсан<br /> :Кыыс дьахтар<br /> :Үрдүк мындаатыгар тахсан,<br /> :Үөмэлии оонньоото,<br /> :Хоҥор хаас курдук<br /> :Холбороҥнуу оонньоото,<br /> :Сара хаас курдук<br /> :Дайыалыы оонньоото.<br /> :Ол кэнниттэн<br /> :Кыыс дьахтар<br /> :Буом очоҕоһугар<br /> :Булдьугур гыннарда,<br /> :Хапчаҕайын иһигэр<br /> :Халдьыгыр гыннарда.<br /> :Ол курдук<br /> :Үчүгэй баҕайытык<br /> :Утуйан хаалбыттар*.<br /> :(Ноо!)<br /> :Ол кэнниттэн<br /> :Сарсыарда аннараатах диэкки<br /> :Эргийээри гыммыта,<br /> :Аҥаар өттө<br /> :Тоҕо эрэ хамсаабат буолбут.<br /> <br /> |<br /> <br /> :в последней просьбе нашей не откажи.<br /> :Ведь просьбой зря не тревожат,<br /> :Мольбой часто не докучают,<br /> :трем темным теням твоим* кланяемся,<br /> :перед тобой, позвонки имеющим, склоняемся».<br /> :Вот так Эр Соготох как человек,<br /> :родных и близких обретший,<br /> :эту страну лучше, чем родная страна,<br /> :где родился и вырос, нашедший,<br /> :за женщинами-айыы последовав,<br /> :вошел и увидел:<br /> :жена его перед ним наяву сидит, оказывается.<br /> :Поцеловались так крепко,<br /> :что крови<br /> :с десять разливочных ложек выступило.<br /> :Как человек, жену обретший,<br /> :неторопливо разделся,<br /> :как человек, у своих гостящий,<br /> :как человек, ночевать остающийся,<br /> :чинно-важно уселся,<br /> :После этого,<br /> :с женой своей вместе улегшись,<br /> :наш молодец,<br /> :на высокое лоно<br /> :жены-девицы забравшись,<br /> :подскакивать-забавляться стал,<br /> :словно гусь-гуменник,<br /> :скользить-елозить стал,<br /> :будто линный гусь,<br /> :взлетать-трепыхаться стал.<br /> :После этого<br /> :в женскую утробу<br /> :жены-девицы своей<br /> :с бульканьем спустил,<br /> :в женское чрево<br /> :с журчанием пустил.<br /> :Вот так —<br /> :хорошо-спокойно<br /> :уснули-заснули они.<br /> :(Ноо!)<br /> :После этого<br /> :утром на другой бок<br /> :перевернуться захотел было —<br /> :одна половина его<br /> :почему-то недвижимой стала.<br /> <br /> |}<br /> <br /> [[Категория:Модун Эр Соҕотох]]</div>

Alik