http://wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.023 2026-06-10T12:15:19Z История изменений этой страницы в вики MediaWiki 1.19.1 //wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.023&diff=4240&oldid=prev 2008-09-09T18:26:09Z

<p>Новая: {| | :(Ноо!) :Күн халлаан анныгар :Көтөн мөҥөн үөскээбит :Көгөччөр бороҥ аттаах :Көмүс Кыырыктай бухатыыр...</p> <p><b>Новая страница</b></p><div>{|<br /> |<br /> <br /> :(Ноо!)<br /> :Күн халлаан анныгар<br /> :Көтөн мөҥөн үөскээбит<br /> :Көгөччөр бороҥ аттаах<br /> :Көмүс Кыырыктай бухатыыр,<br /> :Сити курдук олорболоон баран,<br /> :Ададыйбыт аан дойдутугар,<br /> :Торолуйбут туруу дойдутугар<br /> :Аҕатын аахха киирэрдии,<br /> :Кэргэнин мэҥэстибитинэн<br /> :Киирэн бара турбута.<br /> :Ол курдук айаннаан,<br /> :Аҕатын аахха тиийэн,<br /> :Икки аатырбыт бухатыырдар<br /> :Субу курдук олорбуттар эбит.<br /> :Икки ааттаах [бухатыыр]<br /> :Аҕа баһыгар аатырбыт,<br /> :Дойду баһыгар сураҕырбыт,<br /> :Үөһээ дойдуга<br /> :Иһиллэр ааттара сэрэхтээх,<br /> :Көстөр дьүһүннэрэ дьулаахтаах,<br /> :Моҕул кугас аттаах<br /> :Модун Эр Соҕотох,<br /> :Көмүс Кыырыктай бухатыыр<br /> :Бу дойдуга<br /> :Биир сиргэ олороллоруттан,<br /> :Үөһээ дойдуттан<br /> :Үөрбэ буолан түһүөхтэрэ суоҕа,<br /> :Аллараа дойдуттан<br /> :Атара буолан күөрэйиэхтэрэ суоҕа,<br /> :Орто дойдуттан<br /> :Буулаҕа моойдоохтор,<br /> :Будьур сүүстээхтэр,<br /> :Буулуохтара суоҕа диэн,<br /> :Күүстэрин холбоон,<br /> :Ааттарынан, санныларынан бүөлээннэр,<br /> :Бу курдук<br /> :Үчүгэйкээн баҕайытык<br /> :Олорбуттар эбит.<br /> :(Ноо!)<br /> :Аҕыс үрэх баһыгар<br /> :Айалаан сии(р)<br /> :Тоҕус үрэх баһыгар<br /> :Туһахтаан сии(р)<br /> :Сэттэ үрэх баһыгар<br /> <br /> |<br /> <br /> :(Ноо!)<br /> :Богатырь Кёмюс Кыырыктай,<br /> :владеющий сиво-серым конем,<br /> :привольно-беспечно<br /> :под солнечным небом выросшим,<br /> :там недолго прожив,<br /> :в изначальную страну, где родился,<br /> :в край родной, где возмужал,<br /> :к отцу своему с семьей поехал,<br /> :жену позади себя на коня посадив,<br /> :в путь отправился.<br /> :Вот так путь пройдя,<br /> :к отцу своему с семьей приехал,<br /> :два славных богатыря<br /> :вот стали жить, оказывается.<br /> :Два славных богатыря,<br /> :в отцовских родах — известные,<br /> :в окраинных землях — прославленные,<br /> :в Верхнем мире — услышанные,<br /> :даже именами своими опасность внушающие,<br /> :даже внешним видом своим устрашающие,<br /> :Могучий Эр Соготох,<br /> :владеюший темно-рыжим конем,<br /> :и богатырь Кёмюс Кыырыктай<br /> :в этой стране<br /> :вместе жить стали.<br /> :&quot;Из Верхнего мира [захватчики],<br /> :оборотясь острыми копьями, не обрушатся,<br /> :из Нижнего мира [абаасы],<br /> :оборотясь острогой, не вынырнут,<br /> :из Среднего мира<br /> :с крепкими шеями,<br /> :крутолобые [силачи]<br /> :досаждать не станут&quot;, — [так думая,]<br /> :силы объединив,<br /> :именами своими, спинами<br /> :[свой край] заслонив,<br /> :славно-хорошо<br /> :жили, оказывается.<br /> :(Ноо!)<br /> :В верховьях восьми речек<br /> :самострелами охотиться,<br /> :в верховьях девяти речек<br /> :петлями-силками [дичь] добывать,<br /> :в верховьях семи речек<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Сохсолоон сиир<br /> :Идэлэммиттэр эбит.<br /> :Ол кэнниттэн<br /> :Баай бөҕөнү байаннар,<br /> :Тот бөҕөнү тотоннор,<br /> :Сыспай сиэллээҕи<br /> :Сыһыыны толору мунньаннар,<br /> :Ханнын сааҕа аалыстаҕына,<br /> :Хаан таммалыыр<br /> :Хаан сүөл баайы ханыылааннар,<br /> :Субу курдук байан-тайан,<br /> :Быһаҕас тыынан,<br /> :Быччары көрөн,<br /> :Былыттаах халлааҥҥа<br /> :Быһахтанан быччаҥнаан,<br /> :Халлааннаах таҥараҕа<br /> :Хардаҕастанан хантаннаан,<br /> :Биһиги бэйэлээхтэргэ<br /> :Туох бэйэлээх<br /> :Тохтор хаанын<br /> :Уҥунуохтанарга толкуйдаабыт<br /> :Чугастаһыаҕай,<br /> :Өлөр тыынын<br /> :Утуйарга холообут<br /> :Биһиэхэ ааттаан-суоллаан<br /> :Айаннаан кэлиэҕэй диэн,<br /> :Субу курдук<br /> :Аатыран-суолуран,<br /> :Олорбуттара эбитэ үһү.<br /> :(Ноо!)<br /> :Ол бултаан-астаан,<br /> :Кэрийэ сырыттахтарына,<br /> :Арай биир бириэмэҕэ<br /> :Түөрт түрүлүөкэлээх<br /> :Түтүм дьүккүөр холорук<br /> :Эмискэ түллэн кэлбит даҕаны,<br /> :Тоҕус былас суһуохтаах<br /> :Туналыкаан Куону<br /> :Хаппахчытын иһиттэн<br /> :Көтүтэн-күүгүнэтэн ылан баран хаалбыт.<br /> :Босхо хара тыаны<br /> :Моойдоох баһынан куотар<br /> :Моҕул кугас аттаах<br /> :Модун Эр Соҕотох<br /> <br /> |<br /> <br /> :пастями-ловушхами [зверей] промышлять<br /> :приноровились они, оказывается.<br /> :После этого —<br /> :огромное богатство себе наживая,<br /> :сытостью пресыщаясь, [жили];<br /> :долгогривых<br /> :столько в лугах собрали,<br /> :так изобильно их размножили,<br /> :что когда набитыми брюхами они шоркались,<br /> :то кровь капала;<br /> :вот так разжившись-разбогатев,<br /> :одышкой страдая,<br /> :пучеглазыми сделались,<br /> :на облачное небо<br /> :глаза тараща, ножом угрожать ему стали,<br /> :к ясному небу<br /> :головы задирая, поленом грозить ему стали:<br /> :&quot;К нам, именитым,<br /> :кто же из тех,<br /> :кто льюшуюся свою кровь<br /> :смазкой [тела] считает,<br /> :приблизится, мол?<br /> :Кто последний свой вздох<br /> :за сон принимает,<br /> :нашего высокого имени опасаясь,<br /> :придет-приедет, мол?&quot; — думали;<br /> :вот так<br /> :возвеличиваясь,<br /> :жили они, оказывается, говорят.<br /> :(Ноо!)<br /> :Вот когда промышляя-охотясь,-<br /> :[угодья] свои обходили,<br /> :вдруг в одночасье<br /> :четырехтревожный<br /> :неистово-буйный вихрь<br /> :внезапно обрушился,<br /> :с девятисаженной косою<br /> :Туналыкаан Куо<br /> :из хаппахчы выкрав,<br /> :с шумом-гулом с ней унесся.<br /> :Могучий Эр Соготох,<br /> :владеющий темно-рыжим конем<br /> :с гривастою головой<br /> :выше темного леса-колка,<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Кэлэн көрбүтэ:<br /> :Аан алаһата алдьаммыт,<br /> :Кэй бараана сууллубут,<br /> :Хаппахчытын үрдэ үрэллибит.<br /> :Туох ааттаах<br /> :Аҕыс алдьархайай,<br /> :Тоҕус сугулаанай<br /> :Буоллаҕай диэн,<br /> :Дьонноро бүтүннүүтэ<br /> :Утары сырсан кэлбиттэр.<br /> :&quot;Биллибэт күүс былдьаата&quot;, — диэн<br /> :Үҥсүүлээх-хассыылаах тоһуйбуттар.<br /> :(Ноо! Дьэ, дьаабыны!)<br /> :Босхо хара тыаны<br /> :Моойдоох баһынан куотар<br /> :Моҕул кугас аттаах<br /> :Модун Эр Соҕотох<br /> :Уоҕа уох дуо,<br /> :Күүһэ күүс дуо,<br /> :Кини обургу<br /> :Үс сиринэн булгу хаппыт<br /> :Хатан укулаат сырайдаммыта*.<br /> :Түрүлүөкэлээх уот дьааны харахтаммыт.<br /> :Быччыҥын иҥиирэ<br /> :Дьороххой балык курдук<br /> :Сүүрэкэлии оонньообута,<br /> :Сутуруктуу тутта-тутта,<br /> :Ыһыктан кэбистэҕин аайы,<br /> :Тарбаҕын төбөтүттэн<br /> :Хара хааннар сындьылыспыттара.<br /> :Ити кэнниттэн<br /> :Сыһыыттан сылгылаан,<br /> :Хонууттан хомуйан,<br /> :Ат сылгытын таһаарбыта,<br /> :Ымыттыбат ыҥыырдаабыта,<br /> :Холбуруйбат холуннаабыта,<br /> :Күлэр уодьуганын<br /> :Көлөһөтүн булларан,<br /> :Көннөрү тутан<br /> :Кэтэрдэн баран,<br /> :Куус гына кымньыылаабыта даҕаны,<br /> :Аллараа дойду туһа субу буолуо диэн,<br /> :Аҕыс дьалхааннаах<br /> :Ала холорук аргыстанан,<br /> :Түөрт түрүөкэлээх<br /> <br /> |<br /> <br /> :придя, увидел:<br /> :обширная усадьба разрушена,<br /> :просторное жилище развалено,<br /> :верх хаппахчы разбросан.<br /> :&quot;Что же<br /> :за восемь бедствий,<br /> :за девять несчастий<br /> :случились, мол?&quot; — думая,<br /> :весь народ его<br /> :навстречу выбежал.<br /> :&quot;Неизвестная сила ее отняла-выкрала&quot;, — говоря,<br /> :с жалобой-сетованием [Эр Соготоха] встретили.<br /> :(Ноо! Ну, безобразие же!)<br /> :У могучего Эр Соготоха,<br /> :владеющего темно-рыжим конем<br /> :с гривастою головою<br /> :выше темного леса-колка, —<br /> :разве мощь его — не мощь ли,<br /> :разве сила его — не сила ли? —<br /> :у него, молодца, лицо,<br /> :словно перезакаленный булат,<br /> :в трех местах изломанный, перекосилось,<br /> :взор тревожным пламенем запылал,<br /> :мышцы его,<br /> :словно рыбы-щурята,<br /> :забегали-заиграли,<br /> :зычно он закричал,<br /> :так сжал кулаки,<br /> :что из кончиков пальцев<br /> :темная кровь тягуче закапала.<br /> :После этого,<br /> :в поле поймав,<br /> :с луга пригнав,<br /> :коня своего привел,<br /> :седло покрепче приладил,<br /> :подпруги потуже подтянул,<br /> :веселых удил<br /> :колечки найдя,<br /> :их подправил, [коня] взнуздал.<br /> :Так взнуздав,<br /> :со свистом стегнул,<br /> :&quot;в Нижний мир в эту сторону&quot;, — думая,<br /> :с восьмью треволнениями<br /> :яростным вихрем сопутствуемый,<br /> :с четырьмя тревогами<br /> <br /> |}<br /> <br /> [[Категория:Модун Эр Соҕотох]]</div>

Alik