http://wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.022 2026-06-10T13:19:33Z История изменений этой страницы в вики MediaWiki 1.19.1 //wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.022&diff=4239&oldid=prev 2008-09-09T18:03:23Z

<p>Новая: {| | :Ону өйдөөн-дьүүллээн истэн баран, :Төбөтүн тарбаммыта, :Иһин имэриммитэ. :&quot;Кирдьик даҕаны, :Кэргэнн...</p> <p><b>Новая страница</b></p><div>{|<br /> |<br /> <br /> :Ону өйдөөн-дьүүллээн истэн баран,<br /> :Төбөтүн тарбаммыта,<br /> :Иһин имэриммитэ.<br /> :&quot;Кирдьик даҕаны,<br /> :Кэргэннэнэр кэмим<br /> :Сөп буолбут буолуохтаах&quot;, —<br /> :Диэн өйдөөбутэ.<br /> :Ол иһин<br /> :Инискэннээх илин халлаан<br /> :Истиэнэтин аннын диэкки<br /> :Архаанньал Тойон оҕонньор<br /> :Айыына Хотун эмээхсин<br /> :Адаҕыйбыт аан дойдулара,<br /> :Торулуйбут туруу дойдулара<br /> :Туһа бу буолуо диэн,<br /> :Харалдьыктан көппүт<br /> :Хара улардааҕар хапсаҕайдык<br /> :Хаҥха дьолуо ыҥыырыгар<br /> :Хап гына хатана түстэ,<br /> :Токутар улар курдук<br /> :Чоноччу олоро түстэ.<br /> :Бу киһи ат сылгытын<br /> :Куус гына кымньыылаан баран,<br /> :Субу дойдунан<br /> :Айаннаан-сэмэлээн<br /> :Киирэн бара турбута.<br /> :Өр да айаннаабытын<br /> :Өтөр да айаннаабытын билбэтэҕэ,<br /> :Күһүҥҥү бөҕөтүн<br /> :Өксүөнүнэн билэн,<br /> :Сааскы бөҕөтүн<br /> :Хахсаатынан сабаҕалаан,<br /> :Сайыҥҥы бөҕөтүн<br /> :Самыырынан билэн,<br /> :Кыһыҥҥы бөҕөтүн<br /> :Кырыатынан билэн,<br /> :Тымныы хонугу хонон,<br /> :Дьыбардаах айаны айаннаан,<br /> :Субу курдук айаннаан истэҕинэ,<br /> :Улуу дойду уххана көстүбүтэ,<br /> :Бэрт сир бэлиэтэ биллибитэ,<br /> :Үтүө дойду үркэнэ көстүбүтэ,<br /> :Уордаах мохсоҕол көтөр<br /> :Отут хонон<br /> :Уоруйан-суоруйан<br /> <br /> |<br /> <br /> :со вниманием в это вслушавшись-вдумавшись,<br /> :свой затылок почесывая,<br /> :свой живот поглаживая:<br /> :&quot;И вправду,<br /> :жениться пора<br /> :приспела ведь&quot;, —<br /> :так подумал.<br /> :Вот потому<br /> :в сторону сводов<br /> :просторного восточного неба —<br /> :там, мол,<br /> :Архаанньала Тойона-старика,<br /> :Айыына Хотун-старухи<br /> :изначальная страна, где они родились,<br /> :край родной, где они возмужали, —[направился],<br /> :проворней, чем черный глухарь,<br /> :взлетевший с проталины,<br /> :в крепкое седло<br /> :ловко вскочил,<br /> :словно токующий глухарь,<br /> :откинув голову, горделиво уселся.<br /> :Этот человек коня своего<br /> :плетью со свистом хлестнул,<br /> :в ту страну<br /> :стремительным бегом<br /> :помчался.<br /> :Долго ли ехал,<br /> :Недолго ли ехал — не знал,<br /> :множество осеней<br /> :по ненастью узнавая,<br /> :множество весен<br /> :по заморозкам ощущая,<br /> :множество лет<br /> :по дождю определяя,<br /> :множество зим<br /> :по пороше распознавая,<br /> :студеные ночи коротая,<br /> :в лютый холод не останавливаясь, так ехал.<br /> :Вот когда так ехал,<br /> :великая страна приближаться стала,<br /> :прекрасный край обозначился,<br /> :замечательная страна показалась,<br /> :такая, что грозный сокол,<br /> :летя из последних сил,<br /> :за тридцать суток<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Уҥуоргу дьоргул хара тыатын<br /> :Кыайан туттубатах<br /> :Урсун дуолай,<br /> :Улуу тумарык<br /> :Айыы дойдута<br /> :Аһылла нэлэһийбитэ.<br /> :(Ноо!)<br /> :Архаанньал Тойон оҕонньор<br /> :Айыына Хотун эмээхсин<br /> :Олорор сирдэригэр,<br /> :Ааттаах улахан<br /> :Баай тэриллээх дьиэ көстөрүн диэкки<br /> :Айаннаан-сэмэлээн тиийбитэ.<br /> :Үс уостаах<br /> :Үрүҥ көмүс сэргэлэригэр<br /> :Тоҕуста туомтаан,<br /> :Аҕыста аралдьыйан,<br /> :Онуһун олбуйа тардан баран,<br /> :Түөрт кырыылаах<br /> :Ыстаал тимир куйахтаах,<br /> :Саабылаан батаһын,<br /> :Таҥнары тайахтанан,<br /> :Сүүрбэ бууттаах сүлүгэһи<br /> :Тоҥолоҕор иилинэн,<br /> :Бухатыыр киһи<br /> :Аргыый киирэн,<br /> :Уҥа ороҥҥо олороору гыммыта,<br /> :Оронноро уйбакка,<br /> :Сууллаары гыммытын<br /> :Такымыгар өйөөн олорбута.<br /> :(Тоҕо бэрдэй! Ноо!)<br /> :Ол олордоҕуна,<br /> :Эмээхсин дьахтар<br /> :Киис тириитэ бэргэһэтин<br /> :Кэдэрги анньыммытынан,<br /> :Саарба тириитэ бэргэһэтин<br /> :Санныгар ууруммутунан,<br /> :Иннигэр туора кэлэн туран,<br /> :Субу курдук тойуктаах,<br /> :Сити курдук кэпсэллээх<br /> :Буола турбута үһү.<br /> :(Ноо!)<br /> :(Айыына Хотун эмээхсин:)<br /> :«Дьэ-һэ-һэ!<br /> :Күн халлаан анныгар<br /> <br /> |<br /> <br /> :окраинного высокого черного леса<br /> :достичь не может,<br /> :гладкая и просторная,<br /> :великая, в мареве теряюшаяся<br /> :страна айыы<br /> :открылась-простерлась.<br /> :(Ноо!)<br /> :Туда, где живут<br /> :Архаанньал Тойон-старик,<br /> :Айыына Хотун-старуха,<br /> :где огромный-громадный<br /> :в богатом убранстве дом показался,<br /> :приехал-примчался.<br /> :Вокруг серебряной коновязи<br /> :с трехрядной резьбой<br /> :[повод] восемь раз обмотав,<br /> :на девятый раз распускной петлей затянув,<br /> :на десятый раз узлом крест-накрест стянув,<br /> :человек богатырского вида,<br /> :в броне из четырехугольных<br /> :стальных пластин,<br /> :обоюдоострый свой меч<br /> :острием вниз опустивший,<br /> :двадцатипудовую палицу<br /> :к локтю своему прицепивший,<br /> :[в дом] неторопливо войдя,<br /> :на правые нары хотел было сесть —<br /> :нары, не выдержав,<br /> :чуть не сломались,<br /> :тогда, подколенками их придерживая, уселся.<br /> :(Вот здорово! Ноо!)<br /> :Когда так уселся,<br /> :старая женщина,<br /> :шапку свою из собольих шкур<br /> :к затылку сдвинув,<br /> :шапку свою из собольего меха<br /> :на плечи откинув,<br /> :сбоку к нему подойдя,<br /> :вот с такими словами ли,<br /> :вот с таким тойуком ли<br /> :стояла, говорят.<br /> :(Ноо!)<br /> :(Айыына Хотун-старуха:)<br /> :&quot;Дьэ-хэ-хэ!<br /> :Кёмюс Кыырыктай-богатырь,<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Көтөн-мөҥөн үөскээбит<br /> :Көгөччөр борон аттаах<br /> :Көмүс Кыырыктай бухатыыр,<br /> :Эйигин кэтэһэн-кэтэһэн<br /> :Кинигэбит тардан олордубу-ут<br /> :Чэйиий, нойоон,<br /> :Кэс тылгын кэпсээҥҥин,<br /> :Оттоох ороммутугар олорууй,<br /> :Алтан айаххын амалыйан көрүөххүн,<br /> :Туох соруктаах буолан,<br /> :Суоруйан тиийэн кэллин,<br /> :Нойоон», — дии турбута.<br /> :(Ноо!)<br /> :Онуоха биһиги киһибит<br /> :&quot;Кыыскытын кэргэн кэпсэтэ кэллим&quot;, — диэн,<br /> :Биир тылынан быһаарбыта.<br /> :&quot;Күөх иннэни субуйбатах,<br /> :Сүөһү диэни көрбөтөх,<br /> :Иис диэни иистэммэтэх,<br /> :Иһит диэни сууйбатах [кыыс],<br /> :Ону омсолообот буоллаххына,<br /> :Кэргэн кэпсэт&quot;, — диэбиттэригэр,<br /> :Биһиги киһибит<br /> :Сөбүлэспэттээх буолуо дуо,<br /> :Ааттаан-суоллаан<br /> :Кэлбит киһи быһыытынан,<br /> :Күтүөт киһи быһыытынан<br /> :Онно олорунан кэбиспитэ.<br /> :Ыраах бөҕөлөрүн тардынаннар,<br /> :Чугас бөҕөлөрүн хомуйаннар,<br /> :Сыа сыбаайба тэрийбиттэр.<br /> :Бу дойдуга<br /> :Ыраас күөмэйдээх<br /> :Ыллаан дьиэрэйбит,<br /> :Бөҕө өттө<br /> :Бүүрүктэһэн туһунна,<br /> :Бэһэлэйдээн оонньооннор,<br /> :Аан дойдуларын<br /> :Аймах урууларын мунньаннар,<br /> :Үөрэн-көтөн субу курдук<br /> :Тэмиликээн Куону,<br /> :Көмүс Кыырыктай бухатыыры<br /> :Ыал дьон гынан,<br /> :Айан-кэрдэн,<br /> :Алҕаан-силийэн кэбиспиттэр.<br /> <br /> |<br /> <br /> :владеющий сиво-серым конем,<br /> :привольно-беспечно<br /> :под солнечным небом выросшим,<br /> :так долго ожидали-поджидали тебя,<br /> :что шейные сухожилия стянуло у нас.<br /> :Ну же, нойоон,<br /> :заветные слова говоря,<br /> :на постель нашу, устланную травой, присядь,<br /> :медными устами сказать попробуй,<br /> :за какой надобностью<br /> :важно так появился,<br /> :нойоон?» — так она говорила.<br /> :(Ноо!)<br /> :На это наш человек:<br /> :&quot;Вашу дочь в жены просить приехал, мол&quot;, —<br /> :одним словом им объяснил.<br /> :&quot;Сизой иглы не выдергивавшая,<br /> :никаким шитьем не занимавшаяся,<br /> :за скотиною не ходившая,<br /> :никогда посуды не мывшая [она дева],<br /> :если это изъянами не считаешь —<br /> :тогда бери в жены&quot;, — сказали.<br /> :Наш человек<br /> :разве не согласится?<br /> :Как человек,<br /> :за этой надобностью приехавший,<br /> :как будущий зять их —<br /> :с основательностью уселся.<br /> :Всех дальних своих созвав,<br /> :всех ближних своих собрав,<br /> :изобильную свадьбу устроили.<br /> :В этой стране<br /> :звонкоголосый<br /> :песню звонко запел,<br /> :самые сильные, крепкие<br /> :на поясах боролись,<br /> :веселые игры игрались,<br /> :со всей изначальной страны<br /> :родню-родственников собрав,<br /> :вот так с радостью-ликованием<br /> :Тэмиликээн Куо-красавицу<br /> :с Кёмюсом Кыырыктаем-богатырем<br /> :соединив, семейными людьми сделав,<br /> :наставляли-советовали,<br /> :благословляли-напутствовали.<br /> <br /> |}<br /> <br /> [[Категория:Модун Эр Соҕотох]]</div>

Alik