http://wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.019 2026-06-10T13:20:13Z История изменений этой страницы в вики MediaWiki 1.19.1 //wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.019&diff=4214&oldid=prev 2008-09-07T22:39:23Z

<p>Новая: {| | :Айаннаан тиийэн кэлбитэ. :Айаннаан тиийэн кэлэн, :Алааһыгар кэлэн :Босхо хара тыаны :Моонньоох баһ...</p> <p><b>Новая страница</b></p><div>{|<br /> |<br /> <br /> :Айаннаан тиийэн кэлбитэ.<br /> :Айаннаан тиийэн кэлэн,<br /> :Алааһыгар кэлэн<br /> :Босхо хара тыаны<br /> :Моонньоох баһынан куотар<br /> :Моҕул кугас аттаах<br /> :Модун Эр Соҕотох<br /> :Дьиэтигэр-уотугар аҕалан,<br /> :Ийэтин хаппахчытыгар уган баран,<br /> :Аҕатын араҥаһыгар тиийэн<br /> :Өлбөт мэҥэ уутун<br /> :Хаппар куҥуттан<br /> :Хайа анньан ылан,<br /> :Иһин уҥунуохтаабыта,<br /> :Таһын имэрийбитэ.<br /> :Ол кэнниттэн<br /> :Босхо хара тыаны<br /> :Моонньоох баһынан куотар<br /> :Моҕул кугас аттаах<br /> :Модун Эр Соҕотох<br /> :Урукку бэйэтиннээҕэр<br /> :Ордук буолан,<br /> :Ойон туран эккирээн<br /> :Түөһүн толору тыынан,<br /> :Имэ тэтэрэн<br /> :Уоһун хаана кэйэн<br /> :Ойон тура эккирээбитэ.<br /> :Күн халлаан анныгар<br /> :Көтөн-мөҥөн үөскээбит<br /> :Көгөччөр бороҥ аттаах<br /> :Көмүс Кыырыктай бухатыыр<br /> :Аҕатын<br /> :Моҕул кугас аттаах<br /> :Модун Эр Соҕотоҕу<br /> :Өргөстөөх үҥүү курдугунан<br /> :Өрө көрөн туран эрэн,<br /> :Бу курдук диэн саҥалаах,<br /> :Сити курдук диэн кэпсэллээх<br /> :Буола турбута эбитэ үһү.<br /> :(Ноо!)<br /> :(Көмүс Кыырыктай:)<br /> :«Дьэ-һэ-һэ!<br /> :Тойон аҕам,<br /> :Босхо хара тыаны<br /> :Моойноох баһынан куотар<br /> <br /> |<br /> <br /> :прибыл-приехал.<br /> :Прибыв-приехав,<br /> :на алаас свой ступил,<br /> :в дом-жилище Могучего Эр Соготоха,<br /> :владеющего темно-рыжим конем<br /> :с гривастою головой<br /> :выше темного леса-колка,<br /> :мать свою привезя,<br /> :в хаппахчи ее поместил,<br /> :сам к арангасу отца подойдя,<br /> :ляжку разрезав,<br /> :вынул оттуда<br /> :живую воду,<br /> :внутри [тело отца] полечил,<br /> :снаружи его помазал.<br /> :После этого<br /> :Могучий Эр Соготох,<br /> :владеющий темно-рыжим конем<br /> :с гривастою головою<br /> :выше темного леса-колка,<br /> :лучше, прекраснее став,<br /> :чем прежде,<br /> :проворно на ноги встал,<br /> :полной грудью вдохнул,<br /> :с разрумянившимися щеками,<br /> :с раскрасневшимися губами<br /> :вскочил на ноги.<br /> :Богатырь Кёмюс Кыырыктай,<br /> :владеющий сиво-серым конем,<br /> :привольно-беспечно<br /> :под солнечным небом выросшим,<br /> :на отца своего,<br /> :Могучего Эр Соготоха,<br /> :владеющего темно-рыжим конем,<br /> :острым, как копье, [взглядом]<br /> :снизу вверх глядя,<br /> :такими словами,<br /> :такими речами<br /> :заговорил, оказывается.<br /> :(Ноо!)<br /> :(Кёмюс Кыырыктый)<br /> :«Дьэ-хэ-хэ\<br /> :Господин отец мой,<br /> :Могучий Эр Соготох,<br /> :владеющий темно-рыжим конем<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Моҕул кугас аттаах<br /> :Модун Эр Соҕотох<br /> :Уолуҥ Көмүс Кыырыктайтан<br /> :Тускулаах дорообо буоллун!<br /> :Чэйиий!<br /> :Аллараа дойду атамаана<br /> :Таас Дьаантаар Дара Буурай<br /> :Албаһыгар киирэҥҥин,<br /> :Ийэлээтэр ийэбин<br /> :Эрэйгэ муҥҥа тэппиккин,<br /> :Ир суолун<br /> :Ирдээн тиийэммин ииннээтим,<br /> :Тор суолун<br /> :Тордоон тиийэммин,<br /> :Уһун уҥуоҕун урусхаллаатым,<br /> :Кыра уҥуоҕун кыдьымахтаан кэлэммин,<br /> :Иэримэ дьиэбэр<br /> :Эргиллэн кэлэн турабын.<br /> :Чэй!<br /> :Оттоох ороҥҥор тахсан олороҥҥун,<br /> :Иэримэ дьиэни иччилээриий!<br /> :Мин эдэр киһи<br /> :Суолум кэтэһэн,<br /> :Уһун айан суола күүтэр», — дии турбута.<br /> :Ол кэнниттэн<br /> :Эр Соҕотох<br /> :Көмүс Кыырыктай буоланнар,<br /> :Уоллуу аҕалыы тоҥолохтоһон<br /> :Дьиэлэригэр кэлэннэр,<br /> :Ыраах бөҕөлөрун ыҥыраннар,<br /> :Сугас бөҕөлөрун хомуйаннар<br /> :Үөрүү-көтүү тэрийбиттэр,<br /> :Көхсүттэн тэһииннээх<br /> :Күн айыы дьоно<br /> :Көмүскүүр киһилэннэхпит диэннэр,<br /> :Арҕаһыттан тэһииннээх<br /> :Айыы хаан аймахтара<br /> :Харыстыыр ытчаттаннахпыт диэннэр,<br /> :Икки сүллэр бухатыыр баар сиригэр<br /> :Тохтор хаанын<br /> :Уҥунуохтанарга холообут,<br /> :Чугастаһыа баара дуо,<br /> :Өлөр тыынын<br /> :Утуйарга холообут<br /> :Биһиэхэ чугаһыа баара дуо диэн,<br /> <br /> |<br /> <br /> :с гривастою головою<br /> :выше темного леса-колка,<br /> :от сына своего, Кёмюса Кыырыктая,<br /> :доброе &quot;здравствуй!&quot; прими.<br /> :Ну же!<br /> :На уловки<br /> :атамана Нижнего мира<br /> :Тааса Джаантаара Дара Буурая попавшись,<br /> :ты мою мать наиродимейшую<br /> :на горе-страдание обрек ведь,<br /> :я, по теплым следам его выслеживая,<br /> :придя, в могилу его вогнал,<br /> :по остывшим следам<br /> :выслеживая, настиг —<br /> :длинные кости его разломал,<br /> :мелкие кости его в шугу превратил,<br /> :в изобильную родную обитель<br /> :возвратившись, перед тобою стою.<br /> :Ну!<br /> :На ложе, устланное сеном, воссев,<br /> :изобильной родимой обители духом-хозяином будь!<br /> :А мне, молодцу,<br /> :священную путь-дорогу<br /> :открывать предстоит», — так сказал.<br /> :После этого<br /> :Эр Соготох<br /> :и Кёмюс Кыырыктай,<br /> :сын и отец, под локти взявшись,<br /> :в обитель свою вошли;<br /> :всех дальних созвав,<br /> :всех ближних созвав,<br /> :радостное веселье устроили.<br /> :С поводьями за спиной<br /> :люди солнечных айыы:<br /> :&quot;Защитник у нас появился, мол&quot;, — думая,<br /> :с поводьями за плечами<br /> :племена священных айыы:<br /> :&quot;Заступник у нас появился, мол&quot;, — полагая, [решили:]<br /> :на землю двух грозных богатырей<br /> :[те], кто кровь свою льющуюся<br /> :за смазку [тела] считают, —<br /> :не приблизятся же,<br /> :смерть свою<br /> :за сон почитают, —<br /> :не подойдут же,<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Үөһээттэн үргүөр буолан<br /> :Үргүйбэттэрэ буолуоҕа,<br /> :Алларааттан атара буолан<br /> :Күөрэйбэттэрэ буолуоҕа,<br /> :Орто дойдуттан<br /> :Будьур сүүстээхтэр,<br /> :Буулаҕа моойдоохтор<br /> :Буулаабаттара буолуоҕа диэн,<br /> :Толкуйдананнар,<br /> :Үөрүү-көтүү буолла.<br /> :Киҥкир хара тыа курдук<br /> :Киэҥ уруулара мунньустаннар<br /> :Баай хара тыа курдук<br /> :Бар дьонноро мунньустаннар,<br /> :Субу курдук<br /> :Үөрүү-көтүү буолбутун кэнниттэн,<br /> :Көмүс Кыырыктай бухатыыр<br /> :Хаҥка дьолуо ыҥыырыгар<br /> :Харалдьыктан көппүт<br /> :Хара улардааҕар хапсаҕайдык<br /> :Хатана түспүтэ,<br /> :Токутар улар курдук<br /> :Чоноччу олорон кэбистэ.<br /> :Куус гына кымньыылаата даҕаны,<br /> :Быраһаай да, дорообо да суох<br /> :Киҥкиниир киэҥ халлаан<br /> :Алын кырыытын диэкки<br /> :Киирэн куһуйа турбута.<br /> :(Ноо!)<br /> :Көмүс Кыырыктай бухатыыр<br /> :Уохтаахтык айаннаан<br /> :Уохтаах этиҥ дуксуурданан,<br /> :Сааллар чаҕылҕан арчыланан,<br /> :Субу курдук айаннаан-сэмэлээн,<br /> :Аллараа дойдуга<br /> :Эмиэ тиийэн кэлбитэ.<br /> :Ол тиийэн кэлэн,<br /> :Биир сиринэн айаннаан истэҕинэ,<br /> :Буспатах мунду миинин курдук<br /> :Бутугас-итигэс дойдунан<br /> :Аан туман арчыламмыт,<br /> :Күһүҥҥү ый быыһа хараҥа буолбут<br /> :Им туппах дойдунан<br /> :Киирэн айаннаан испитэ.<br /> :Ол истэҕинэ эмискэ,<br /> <br /> |<br /> <br /> :став сквозняком,<br /> :сверху холодом веять не будут же,<br /> :став острогой,<br /> :снизу вынырнуть не посмеют же,<br /> :из Среднего мира —<br /> :с крепкими лбами,<br /> :с могучими шеями<br /> :досаждать не станут же.<br /> :Так решив,<br /> :радостный пир устроили.<br /> :Словно деревья в дремучем лесу,<br /> :многочисленных родственников собрали,<br /> :словно деревья в густом лесу,<br /> :всех сородичей собрали.<br /> :Вот когда<br /> :радость-веселье закончилось,<br /> :богатырь Кёмюс Кыырыктай<br /> :проворней, чем черный глухарь,<br /> :взлетевший с проталины,<br /> :в крепкое гладкое седло<br /> :ловко вскочил,<br /> :словно токующий глухарь,<br /> :откинув голову, горделиво уселся,<br /> :со свистом плетью [коня] хлестнул —<br /> :без прощанья-приветствия<br /> :в сторону нижнего края<br /> :необъятно широкого неба<br /> :помчался стремительно.<br /> :(Ноо!)<br /> :Богатырь Кёмюс Кыырыктай,<br /> :грозными громами ведомый,<br /> :сверкающей молнией сопровождаемый,<br /> :вот так стремительно мчась,<br /> :к Нижнему миру<br /> :снова подъехал.<br /> :Вот подъехав,<br /> :по такой стране,<br /> :где мутный сумрак<br /> :подобен недоваренной ухе из гольяна,<br /> :по мглистой стране,<br /> :где кромешный туман спустился,<br /> :по сумеречной стране,<br /> :где осенняя безлунная темень настала,<br /> :спустившись, ехал.<br /> :Когда так ехал, вдруг —<br /> <br /> |}<br /> <br /> [[Категория:Модун Эр Соҕотох]]</div>

Alik