http://wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.014 2026-06-10T12:02:47Z История изменений этой страницы в вики MediaWiki 1.19.1 //wiki.sakhatyla.ru/w/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BD_%D0%AD%D1%80_%D0%A1%D0%BE%D2%95%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%85_-_%D1%81%D1%82%D1%80.014&diff=4151&oldid=prev 2008-09-01T20:53:57Z

<p>Новая: {| | :(Дьэ! Ноо!) :Бу уол ханна бардаҕай диэннэр, :Онтон-мантан :Сураһан көрбүттэрэ даҕаҥы, :Хайа да өттүтт...</p> <p><b>Новая страница</b></p><div>{|<br /> |<br /> <br /> :(Дьэ! Ноо!)<br /> :Бу уол ханна бардаҕай диэннэр,<br /> :Онтон-мантан<br /> :Сураһан көрбүттэрэ даҕаҥы,<br /> :Хайа да өттүттэн<br /> :Кимтэн даҕаны истибэтэхтэрэ.<br /> :&quot;Күн туллубатаҕа буолуо,<br /> :Күһэҥэ быстыбатаҕа буолуо,<br /> :Ааттаах баппах оҕо<br /> :Сүрдээх куүстээх-уохтаах оҕо этэ,<br /> :Ханна ыллахтара буолуой?&quot; — диэн өйдөөн-дьүүллээн,<br /> :Бүтэйдии кэтэһэ сатыы олорбуттара.<br /> :Онтон биирдэ<br /> :Өр бириэмэ ааспытын кэннэ<br /> :Үлүскэннээх үрдүк маҥан халлаан<br /> :Холоруктанан киирэн барбыта,<br /> :Сир үрдэ сиккиэрдэнэн киирэн барбыта,<br /> :Киэҥ халлааннара<br /> :Дьэс алтан күөһү<br /> :Түҥнэри ууран кээспит курдук,<br /> :Кыһыл эбир түһэн кээспитин кэнниттэн<br /> :Арай үлүскэннээх<br /> :Түтүм дьүккүөр холорук<br /> :Түҥнэри сөрөөн тиийэн<br /> :Кэлбитин кэнниттэн<br /> :Арай, үөһээ халлаан төбөтүттэн<br /> :Кынатын төбөтүгэр<br /> :Кыырпах-иирпэх харалардаах,<br /> :Кырааскалаах тумустаах<br /> :Кыталык көтөр кэлэн,<br /> :Үрдүлэригэр эргийэ сылдьан эрэ<br /> :Киһилии кэпсээннээх,<br /> :Сахалыы саҥалаах<br /> :Буола сылдьыбыта эбитэ үһү.<br /> :(Кыталык:)<br /> :«Дом силик, буоллунууй,<br /> :Айхалбына дьаралык,<br /> :Ээй, ээй, оой, оой!<br /> :Эгэй-баҕас буоллунууй!<br /> :Тоҥолоҕум төбөтүгэр<br /> :Лоҥкунуу мөҥүтэлиир<br /> :Лоҥкур бөдөҥ чуорааттаар,<br /> :Лоомууппуна* чөкчөҥө буолуталаан,<br /> :Чоҥуйуҥ,<br /> :Сотобунан долгуйар<br /> <br /> |<br /> <br /> :(Ну и ну!)<br /> :&quot;Куда же девался, мол?&quot; — думая,<br /> :везде и всюду<br /> :узнавали-спрашивали,<br /> :однако ни с какой стороны<br /> :ни от кого ничего не услышали.<br /> :&quot;Кюн не упала, наверно,<br /> :кюсэнгэ не оборвалась, наверно,<br /> :очень непоседливым ребенком был,<br /> :мощным-сильным мальчиком был,<br /> :куда-то же его взяли?, — так рассуждая-думая,<br /> :стали жить, его поджидая.<br /> :Вот однажды,<br /> :когда много времени прошло,<br /> :по бурному высокому чистому небу<br /> :вихри завихрились,<br /> :на земле ненастье началось,<br /> :широкое небо,<br /> :словно дно медно-красного<br /> :опрокинутого котла,<br /> :красной рябью покрылось,<br /> :после этого [сверху]<br /> :буйный сокрушительный вихрь<br /> :стремительно налетел,<br /> :вслед за ним<br /> :с высокого небосвода спустилась<br /> :с черными крапинами<br /> :на концах крыльев,<br /> :с красным клювом<br /> :птица-стерх<br /> :и, над ними кружа,<br /> :по-человечески молвила,<br /> :по-якутски заговорила,<br /> :оказывается.<br /> :(Стерх:)<br /> :«Дом силик вам,<br /> :щедрое благословение вам мое!<br /> :Э-эй, э-эй, о-ой, о-ой!<br /> :Пусть будет так!<br /> :У локтей моих<br /> :звонкозвучные<br /> :крупные колокольчики,<br /> :став снежными куликами,<br /> :бойко прочокайте,<br /> :до щиколоток моих<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Солко нуоҕай бытырыыс<br /> :Субуруйа долгуйууй.<br /> :Ээй, ээй, ээй!<br /> :Хайа бэйэлээх киһи<br /> :Хаһыытаатар саҥата иһиллибэт,<br /> :Хантан кэллиҥ диэтэргит,<br /> :Үөгүлээтэр иһиллибэт<br /> :Үөһээбинэ баҕас салгынтан<br /> :Дорообону туһаайдыҥ диэхэйиктээн,<br /> :Ыйытаахтыыр буолларгыт,<br /> :Үөһээҥи халлааныгым<br /> :Аҕыс халлаан арчыһыта,<br /> :Тоҕус халлаан домньута<br /> :Айыы дьаргыл удаҕаттар<br /> :Аҕастара кэлээхийдээн,<br /> :Кэстииригэ тылларбын<br /> :Кэпсэтэлээн эрэбин.<br /> :(Ноо!)<br /> :Ээй, ээй, ээй!<br /> :Оҕолорум сүтүктээн,<br /> :Умса-төннө барыахтара диэннэр бу,<br /> :Үөһээҥилэр айыылар<br /> :Тыллабырга ыыттылар.<br /> :Оҕобутун дьэ дуо!<br /> :Аллаах атым кыайаммына тардан дьалкыппат<br /> :Албан дьаһах ааттарыга иҥэрдилэр,<br /> :Соноҕос сылгым<br /> :Соһутулаан дьулуруйбат<br /> :Сонуммуна сурахтаах<br /> :Киһибинэн оҥордулар.<br /> :Кимий-ханныгый диэтэргит<br /> :Күн халлаан анныгар<br /> :Көтөн-мөҥөн үөскээбит<br /> :Көҕөччөрө бороҥ аттаах<br /> :Көмүһүгэ Кыырыктай диэхэйиктээн<br /> :Аатыырыга иҥэрдилэр.<br /> :Уоттууруга Чумулу муораҕа<br /> :Үстүүр төгүл<br /> :Умсаахтатан таһаардылар,<br /> :Оҕокойгут этэҥҥэ үчүгэйдик таҕыста.<br /> :Улуу дойдум мохсоҕоло,<br /> :Аанныыр дойдум адьырҕата<br /> :Буолуохуйа дииллэр дуу,<br /> :Чэйиҥ, нойоттоор,<br /> :Ээй, ээй!<br /> <br /> |<br /> <br /> :ниспадающая-трепещущая<br /> :шелковая бахрома, проколыхайся-ка.<br /> :Э-эй, э-эй, э-эй!<br /> :&quot;Из какого далекого края,<br /> :куда и крик человеческий не доходит,<br /> :пришла, мол?&quot; — скажете;<br /> :&quot;С какого верхнего неба<br /> :куда и вопль не доносится,<br /> :к нам с приветствием<br /> :прилетела, мол?' — спросите, [отвечу:]<br /> :верхнего [многослойного] неба,<br /> :восьми небес его — освятительница,<br /> :девяти небес его* — ворожея,<br /> :звонкоголосых шаманок-айыы<br /> :самая старшая, сюда прилетев,<br /> :заповедные слова<br /> :говорить начинаю.<br /> :(Ноо!)<br /> :Э-эй, э-эй, э-эй!<br /> :&quot;Дитя свое потеряв,<br /> :в уныние впадут, мол&quot;, — думая,<br /> :верховные айыы<br /> :вестником меня к вам отправили.<br /> :Ваш ребенок-то!<br /> :Таким, что даже резвый конь<br /> :сдвинуть не сможет,<br /> :славным именем его нарекли;<br /> :таким именитым, прославленным,<br /> :что даже молодой конь<br /> :тащить не сумеет, человеком его сделали.<br /> :Какое же это имя, [спросите] —<br /> :богатырь Кёмюс Кыырыктай,<br /> :владеющий сиво-серым конем,<br /> :привольно-беспечно<br /> :под солнечным небом выросшим, —<br /> :таким именем его нарекли.<br /> :В огненном Чумулу-море<br /> :три раза<br /> :его окунув, вытащили —<br /> :ваше дитя благополучно это перенесло.<br /> :&quot;Великой страны соколом,<br /> :изначальной страны сильнейшим<br /> :станет, мол&quot;, — говорят они.<br /> :Ну-ка, нойоны!<br /> :Э-эй, э-эй!<br /> <br /> |-<br /> |<br /> <br /> :Арчыһытым иннигэр<br /> :Арчылардаан көрдөхпүнэ,<br /> :Арҕаһыттан тэһииннээх<br /> :Айыы хааным аймаҕын<br /> :Араҥаччылыа диэхтиибиэн,<br /> :Көхсүтүттэн тэһииннээх<br /> :Кү-үн хаан улууһун<br /> :Көмүскүөҕэ буолуоҕа.<br /> :Ээй, дом силик», — диэн.<br /> :Ити курдук<br /> :Ыллаан-туойан барбытын кэннэ,<br /> :Оҕонньордоох эмээхсин<br /> :Дьэ, сүрэхтэрэ-быардара<br /> :Нус буоланнар,<br /> :Кэтэһэн аххан олорбуттар эбит.<br /> :Бу кэтэһэн аххан олордохторуна,<br /> :Биир бириэмэҕэ<br /> :Кэтэһэн-кэтэһэн<br /> :Кинигэлэрэ тардыбытын кэннэ,<br /> :Күүтэн-күүтэн<br /> :Күүстэрэ быстыбытын кэннэ,<br /> :Кэмниэ кэнэҕэс,<br /> :Хомнуо хойут<br /> :Анысханнаах арҕаа халлаан<br /> :Алын кырыытын диэккиттэн<br /> :Түөрт түрүлүөкэлээх<br /> :Түтүм дьүккүөр холорук<br /> :Түннэри сөрөөн кэлбитин кэнниттэн,<br /> :Туох бэйэлээх айдаана<br /> :Буоллаҕай диэн,<br /> :Оҕонньордоох эмээхсин<br /> :Уолларын да сураһаары<br /> :Ойон тахсыбыттара,<br /> :Көрдөр харахтарын дьүккэтэ,<br /> :Көтүрдэр тиистэрин миилэтэ<br /> :Илэ бэйэтинэн<br /> :Бу тиийэн кэлэн турар эбит.<br /> :Бу киһини<br /> :Түтүм бараан төрөлүн,<br /> :Хаан чаҕаан сэбэрэтин<br /> :Одуулаан көрдөххө:<br /> :Түөрт кырыылаах<br /> :Ыстаал тимир куйахтаах киһи эбит,<br /> :Биэс былас<br /> <br /> |<br /> <br /> :Провидицей будучи,<br /> :так предвижу:<br /> :великое племя айыы<br /> :с поводьями за плечами<br /> :он оградит,<br /> :почтенные улусы [племен] айыы<br /> :с поводьями за спиной<br /> :наверняка защитит.<br /> :Э-эй, дом силик!» — вот так.<br /> :Когда, вот так пропев,<br /> :она улетела,<br /> :старик со старухой,<br /> :сердцем-душой<br /> :успокоившись,<br /> :в ожидании жить стали, оказывается.<br /> :Когда так, ожидая, жили,<br /> :однажды,<br /> :когда от ожидания-пережидания<br /> :шейное сухожилие их стянуло,<br /> :от пережидания-ожидания<br /> :силы их истощились,<br /> :наконец<br /> :позднее позднего<br /> :из-под нижнего края<br /> :западного студеного неба<br /> :четырехтревожный<br /> :стремительный вихрь,<br /> :все сокрушая, обрушился.<br /> :&quot;Что за суета-суматоха<br /> :случилась, мол&quot;, — думая,<br /> :старик со старухой,<br /> :чтобы о внуке спросить,<br /> :во двор выскочили:<br /> :зеница их глаз смотрящих,<br /> :десна их зубов выпадающих,<br /> :[их внук] в истинном своем облике<br /> :наяву перед ними стоит ведь.<br /> :[Если] к этому человеку,<br /> :к виду его внушительному,<br /> :к грозному облику,<br /> :внимательно приглядеться:<br /> :из четырехугольных<br /> :стальных пластин броня на нем,<br /> :в пять маховых саженей<br /> <br /> |}<br /> <br /> [[Категория:Модун Эр Соҕотох]]</div>

Alik